Gidde

Cavgil geasanu dán neahttasiiddu birra


Viežžá
* Fertet čállit 2 gustojeaddji e-poastačujuhusa
Du cavgileapmi lea sáddejuvvon
Vuorddekeahtes boasttuvuohta šattai. Geahččal ođđasit maŋŋelaš

Vuođđopersonsuodjalusprinsihpat

Norgga personsuodjalusláhka huksejuvvo váldovuođđopersonsuodjalusprinsihpaide main lea vuolggasadji

eurohpáráđekonvenšuvnnas (1), OECD' njuolggadusain (2) ja EO' personsuodjalusdirektiivvas. Dát leat almmolaččat geavahuvvon ja čujuhuvvon norgga personsuodjalusgirjjálašvuođas (3).

Eaŋkilolbmo iešmearrideami, integritehta ja árvvu árvvusatnin olahuvvo vuosttažettiin minimaliseredettiin persondieđuid registrerema ja geavaheami dušše dasa mii lea áibbas bákkolaš. Dasto berre olmmoš eanemus lági mielde vuođđudit eaŋkilolbmo iežas miehtamii. Lea njulgestaga sáhka árvvusatnit eaŋkilolbmo rievtti eanemus lági mielde gozihit iežas persondieđuid.

Miehtan dahje eará rievttálaš vuođđu

Persondieđuid gieđahallan galgá eanemus lági mielde leat vuođđuduvvon eaktodáhtolaš, čielga ja dieđihuvvon miehtamii. Máŋgga dáhpáhusas gáibida dattetge searvevuohta ahte du persondieđut gieđahallojuvvojit beroškeahttá háliideaččat go vai it, ovdamearkka dihtii vearu bidjama ja oaju máksima oktavuođas. Jus persondieđuid gieđahallan ii vuođđuduvvo miehtamii, de ferte leat eará rievttálaš vuođđu.

Gorrálasvuohta

Buot persondieđuid čohkken ja viidásat gieđahallan ferte dáhpáhuvvat lága mielde ja nu ahte adnojuvvo govttolažžan registrerejuvvon olbmui. Dáinna oaivvilduvvo ahte gieđahallan ii galgga mielddisbuktit badjelmearálaš noađi eaŋkilolbmo iešmearrideapmái ja integritehtii. Ferte dássádallat iešguđet beliid deasttaid ja váruhit ahte dieđuid registreren lea gorrálas ulbmiliin. Persondieđuid gieđahallama guovtti molssaevttolaš čovdosa gaskkas galgá válljet molssaeavttu mii unnimusat váikkuha personsuodjalussii.

Ulbmilvissisvuohta

Persondieđuid ferte čohkket ja geavahit dušše dihto ja legitima ulbmiliidda. Dán prinsihpa vuođul ii galgga dieđuid geavahit eará ulbmiliidda mat eai soaba álgoulbmilii. Dát gusto jus ii viečča miehtama, dahje jus lea eará rievttálaš vuođđu.

Relevánsa

Persondieđuid galgá dušše diđoštit, vurket ja geavahit jus leažžá dárbu olahit legitima ulbmila dieđuid gieđahallamiin. Jus ii leažžá dárbu registreret persondieđuid, de ii galgga dahkat dan. Badjebázadieđuid galgá garvit. Čohkkejuvvon dieđuid mat eai šat dárbbašuvvo dihto ulbmilii, galgá sihkkut dahje namaheapmen dahkat. Dán prinsihppii gullá maiddái deasta dasa ahte eaŋkilolbmuide muhtumin ferte addit vejolašvuođa guođđit vássánáiggi ja álgit ođđasit, ovdamearkka dihtii ráŋggáštusvuloš áššiin dahje máksinmearkkastaga ektui.

Ollislašvuohta ja kvalitehta

Persondieđut galget leat relevánttat, riekta ja ollislaččat ulbmila ektui masa galget geavahuvvot. Dát mielddisbuktá ahte dieđuid maid galgá gieđahallat, galget leat ođasmahtton ja dárkilat, eai ge galgga sisttisdoallat dieđuid mat eai gula áššái. Dieđut mat leat vurkejuvvon registarii, leat dávjá vuođđun dahkat mearrádusaid registrerejuvvon olbmuid birra. Nu galgá dát prinsihppa sihkkarastit ahte mearrádusat eai dahkko váilevaš dahje boasttu vuođu vuođul.

Dieđut ja geahčadeapmi

Prinsihpa vuođđun lea čuvgejuvvon eaŋkilolbmo áddejupmi. Dat mielddisbuktá olbmui rievtti dieđihuvvot jus čohkkejit ja geavahit persondieđuid. Dasto mielddisbuktá rievtti nuvttá geahčadit dieđuid mat leat registrerejuvvon iežas birra. Galgá maiddái addot vejolašvuohta sihkkut dahje divvut dieđuid mat leat boastut dahje vearrut. Dasto lea registrerejuvvon olbmos riekti oažžut manuála árvvoštallama persondieđuid mearrádusain mat leat dušše automáhtalaččat gieđahallon, jus dahkkon mearrádusas lea stuorra mearkkašupmi dan olbmui.

Diehtosihkkarvuohta

Sii geat vurkejit persondieđuid, fertejit bidjat dárbbašlaš doaibmabijuid sihkkarastit dieđuid autoriserekeahtes beassama, rievdadusaid, bilideami ja leavvama vuostá. Dieđuid ferte maiddái sihkkarastit bilideami vuostá lihkohisvuođaid geažil. Ferte maiddái sihkkarastit ahte persondieđut duođaid leat olámuttos sidjiide geain lea lobálaš beassan dieđuide, ovdamearkka dihtii go registrerejuvvon olmmoš bivdá geahčadit iežas dieđuid.


Erenoamáš garra njuolggadusat go gieđahallá sensitiivvalaš persondieđuid

Sensitiivvalaš persondieđuid gieđahallamiin leat erenoamáš garra njuolggadusat. Personsuodjalusláhka namuha čuovvovaš diehtokategoriijaid dovdduide čuohccin: nálálaš dahje čearddalaš duogáš, politihkalaš, oskkolaš dahje filosofalaš jáhkku, fágalihtuid miellahttovuohta, dearvvašvuohta ja seksuála bealit. Maiddái dieđut ahte olmmoš lea vihkkojuvvon, áššáiduhtton, áššáskuhtton dahje dubmejuvvon ráŋggáštusvuloš dagu ovddas.

Anonymitehta ja luottahis mátki

Rievtti mielde lea registreren man galgá ákkastallat. Jus ii dárbbaš registreret identifiserejeaddji dieđuid, de lea eaŋkilolbmos riekti leat namaheapmen. Dát boahtá maiddái rievttálaš vuođu dahje gorrálasvuođa prinsihpas. Eaŋkilolbmos lea maid riekti dasa ahte doaibmabidju mii unnimusat váikkuha personsuodjalussii, geavahuvvo olahan dihtii dihto ulbmila. Jus ulbmila sáhttá olahit personidentifiserejeaddji dieđuid haga, de galgá dan molssaeavttu geavahit.